STOK AFFI

15-06-2021 16:08

814 kez okundu

Değerli üyelerimiz;

7326 sayılı yapılandırma kanunda işletmeleriniz için çok önemli olan ve atlanmaması gereken bir konuyu bu yazımızda sizlerin bilgisine sunmak istiyoruz  ;

STOK AFFI

Kanun stok affını iki yönlü düzenliyor.

1-İşletmede mevcut olduğu hâlde kayıtlarda yer almayan,

2-kayıtlarda yer aldığı hâlde işletmede bulunmayan

Emtia, makine, teçhizat ve demirbaşların düzeltilmesi/beyan edilmesi durumuyla işletme kayıtlarının gerçek/fiili duruma uygun hale getirilmesi istenmektedir. Özellikle de emtia beyanına dikkat çekmek isterim. Makine, teçhizat ve demirbaşların düzeltilmesi ise istisnai bir durum gibi düşünüyorum. Bu uygulamadan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri yararlanabilmektedir.

 Uygulamadan yararlanmak isteyen mükellefler, önce işletmelerinde mevcut olduğu halde, kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşları, 31 Ağustos 2021 tarihine (bu tarih dahil) kadar, bildirim tarihindeki rayiç bedelle vergi dairelerine beyanname ve ekindeki envanter listesi ile beyan ederek kayıtlarına alacaklar.

Rayiç bedel, o kıymetin değerleme günü itibariyle normal alım satım bedelini ifade ediyor. Bu bedeli, mükellefin kendisi veya bağlı olduğu meslek kuruluşu tespit edecek, yani değer tespitine resmi bir otoritenin müdahalesi yok.  Meslek kuruluşlarının bu sürece etkin katılım sağladıklarını önceki örneklerde pek görmedik. Zaten düzenleme meslek kuruluşunu devreye sokma yönünde mükellefleri zorlamadığından, mükellefler değeri kendileri belirliyorlar. Emtiada değer tespiti biraz kolay, çünkü kayıtlarda yer alan alış veya satış bedellerinden yararlanmak mümkün. Beyan edilecek emtianın kayıtlarındaki aynı emtia alış bedeli ile kayda alınması daha uygun olur.

ÖDENECEK VERGİ

Makine, teçhizat, demirbaş ve emtianın beyan edilen rayiç değerler üzerinden bunların tabi olduğu oranların yarısı esas alınarak KDV hesaplanıyor. Bu KDV ayrı bir beyanname ile 31 Ağustos 2021 tarihine kadar  sorumlu sıfatıyla beyan edilerek, beyanname verme süresi içinde ödeniyor.

Beyana konu olan varlık KDV yönünden;

1-Genel orana (yüzde 18) tabi mallarda yüzde 9,

2-İndirimli oranlara (yüzde 8 veya yüzde 1) tabi mallarda yüzde 4 veya yüzde 0,5 (yarım) vergi ödeniyor.

.Bu yapılandırma kanununda istisnai bir düzenleme yapılarak, kayıtlarda yer almayan basılı kitap ve süreli yayınlar için beyan edilecek rayiç bedel üzerinden yüzde 4 oranında KDV ödenmesi şartıyla bu mallar için uygulamadan yararlanma yolu açıldı.

 

 

ÖDENEN KDV İNDİRİLEBİLİYOR

Emtia üzerinden ödenen KDV genel esaslara göre indirilebiliyor. İndirim yoluyla giderilemeyen KDV iade hakkı olanlara iade de edilebiliyor. İşte emtiada uygulamadan yararlanmanın en önemli avantajı budur. (Makine, teçhizat ve demirbaşlar üzerinden ödenen vergi, hesaplanan KDV'den indirilemiyor.)

Emtia dışındaki varlıklar için ödenen vergi nihai bir maliyet teşkil etmektedir. Makine, teçhizat ve demirbaşların rayiç bedeli üzerinden hesaplanarak ödenen ve indirimi mümkün olmayan KDV'nin, ödendiği yılın gelir veya kurumlar vergisi matrahlarının saptanmasında gider olarak dikkate alınması mümkün.

BEYAN EDİLEN VARLIKLARIN MUHASEBE KAYDINA ALINMASI

İşletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler beyan ettikleri emtiayı defterlerinin gider kısmına satın alınan mal olarak kaydedecekler.

Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler ise, aktiflerine aldıkları emtia için ayrı; makine, teçhizat ve demirbaşlar için ayrı olmak üzere pasifte karşılık hesabı açacaklar. Her ne kadar kanunda "karşılık" olarak ifade edilse de bu fon esasen öz sermaye grubunda izlenen bir sermaye yedeği niteliğinde. Uygulama bu yönüyle öz kaynakları da güçlendiriyor. Finansman gider kısıtlaması yönünden de avantajlı bir durum.

Emtia için ayrılan fon, ortaklara dağıtılması veya işletmenin tasfiye edilmesi hâlinde, sermayenin unsuru sayılıyor ve vergilendirilmiyor. Emtia beyanının diğer bir avantajı ortaklara vergisiz nakit çıkış imkânı veren bu fon uygulaması. Sermayenin bir cüzü kabul edildiği için ortaklara dağıtılması kar dağıtımı niteliğinde değil, dolayısıyla kar dağıtım stopajına da tabi tutulmaması gerekir. Zaten kanunda ortaklara dağıtım halinde vergilenmeyeceği açıkça ifade edildiğinden, hem gelir/kurumlar vergisi yönünden vergilendirilmemesi hem de kar dağıtım stopajına tabi tutulmaması icap eder.

Makine, teçhizat ve demirbaşlar için ayrılan karşılıklar birikmiş amortisman olarak kabul edilecek. Bu durum, satışta kazancı artıracağı için emtia dışındaki varlıklar için uygulamanın fon yaratma dışında cazip olmadığını söyleyebiliriz..

EMTİADAN KASTEDİLEN

Bu kapsamda bildirilecek emtia,

A - Alım satım işletmelerinde satışa hazır malları,

B- İmalatçı işletmelerde ise hammadde, malzeme, yarı mamul ve mamul malları ifade eder.

C-İnşaat işletmelerinin (yıllara sâri inşaat ve onarım işi, kat karşılığı veya kendi adlarına inşaat yapıp satanlar) varsa inşa edilen ve emtia niteliğindeki taşınmazları (daire, dükkân vb.) ile üretimde kullandıkları demir, çimento, tuğla gibi ilk madde ve malzemelerini veya yarı mamullerini de bildirmeleri mümkün.

 

BEYAN EDİLEN EMTİA MALİYET UNSURU SAYILACAK

Beyan edilen emtia, satış kazancının tespitinde maliyet olarak kabul edilecek. Ancak bunun bir sınırı var. Beyan edilen varlıkların satılması halinde satış bedeli bunların beyan yani deftere kaydedilen değerinin altında olamayacak. Eğer altında olursa, yani satıştan zarar edilirse bu zarar matrahtan indirim konusu yapılamayacak. Bunun anlamı, zarara sebebiyet vermeyecek satış bedeli ile sınırlı olarak beyan edilen değerlerin maliyet kabul edileceğidir.

KDV MD.9/2 DE BAHSEDİLEN SORUMLULUK DA SÖZ KONUSU DEĞİLDİR

KDV kanunumuzda (Md.9/2), fiili ya da kaydî envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğunun tespiti hâlinde, bu alışlar nedeniyle, ziyaa uğratılan KDV'nin, belgesiz mal bulunduran mükelleften aranacağı, bu uygulamaya göre yapılan tarhiyata da vergi ziyaı cezası uygulanacağı hükmü vardır. 7326 sayılı Kanuna göre, kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlar için bu şekilde sorumlu sıfatıyla KDV beyan eden ve ödeyen mükellefler için belgesiz mal bulundurduğu gerekçesiyle cezalı KDV tarhiyatı yapılmayacaktır. Ayrıca;

 Düzenleme kapsamında beyan edilen kayıt dışı varlıklar dolayısıyla geçmişe yönelik vergi cezası uygulanmayacaktır.

SAĞLANAN AVANTAJA BİR ÖRNEK

Bir mükellefin bu kapsamda yüzde 18 KDV'ye tabi 5.000.000 TL tutarında hammadde beyanında bulunduğunu varsayalım.

Bu mükellef bildirdiği bu mallar için (5.000.000 x %9=) 450.000 TL KDV ödeyecek, ancak bunu indirim konusu yapacağı için nihai bir vergi maliyetine katlanmayacaktır.

Beyan edilen hammaddenin maliyet olarak dikkate alınabilmesi nedeniyle, bu hammaddenin tamamının 2021 yılında kullanıldığı varsayımıyla (5.000.000 x %25=) 1.250.000 TL kurumlar vergisi avantajı sağlayacaktır.

Ayrıca beyan edilen malların kayda alınması nedeniyle oluşan fonu gerçek kişi ortağına dağıtan kurum (5.000.000 x %15=) 750.000 TL kâr dağıtım stopajını da ödemeyecektir.

 

RAHMİ ÇELİK

ODA DANIŞMANI

  • Yorum Yap

  • Ad Soyad:

  • Email:

  • Mesajınız: